Меню
6+

Сетевое издание «Кюре»

15.02.2021 13:53 Понедельник
Категория:
Если Вы заметили ошибку в тексте, выделите необходимый фрагмент и нажмите Ctrl Enter. Заранее благодарны!

КIвалахдин менфятлувал артухарин

Райадминистрациядин управленийра ва отделра 2020-йисуз авур кIвалахрин нетижаяр кьазва, кIвалахдин гьахъ-гьисабар «Сулейман-Стальский район» муниципальный райондин Кьил Нариман Абдулмуталибовал агакьарзава. Гьа са вахтунда, управленийринни отделрин гьахъ-гьисабар райадминистрациядин активдин совещанийрал веревирд ийизва.

ИкI, райондин Кьил Нариман Абдулмуталибова архитектурадин, эцигунрин ва ЖКХ-дин отделдин начальник Виталий Алисенован гьахъ-гьисабдихъ яб акална. В. Алисенова къейд авурвал, отделди муниципальный 16 къуллугъ бегьемарзава. 2020-йисуз отделдиз 1250 арза ва 89 протоколрин тапшуругъар атана. Абуруз виридаз тайинарнавай вахтара килигна. Идалайни гъейри, градостроительстводин законодательство чIурай ва дуьзмишунинни санитариядин гьаларин къайдаяр

чIурай дуьшуьшар дуьздал акъудунин мураддалди рейддин серенжемар кьиле тухвана. Дуьздал акъудай чIурунар арадай акъудун патал 50-далай виниз буйругъар-теклифар гана (саки 30 бегьемарна). Райондин градостроительстводин документация кьадайвал къайдадиз гъана, хуьрерин 11 поселенидин администрация патал ТП-дин документация туькIуьрна. Хуьрерин 11 поселениеда чилер ишлемишунин ва объектар эцигунин къайдани гьазурзава.

Гьа са вахтунда, АС-дин ва ЖКХ-дин отделди райондин территориядал санитариядин гьалар хъсанарунихъ, михьивал хуьнихъ рекье тунвай экологиядин серенжемар ва тIебиат хуьнин жигьетдай акциярни тухузва. Яшайишда арадал къвезвай кIеви амукьаяр вахтуналди хуьдай контейнеррин майданар жедай чкайрин схемаяр ва реестрар туькIуьрна ва тестикьарна, жуьреба-жуьре маса кIвалахра иштиракна.

Гьахъ-гьисаб ийидай совещанидал отделдихъ галаз алакъалу месэлайрай райадминистрациядин Кьилин 1-заместитель Лацис Оруджев, АС-дин ва ЖКХ-дин отделдин пешекарарни рахана.

Райондин Кьил Нариман Абдулмуталибова, санлай къачурла, АС-дин ва ЖКХ-дин отделди 2020-йисуз тухвай кIвалахдиз рази жедай къимет гана. Гьа са вахтунда, ада отделдин кIвалахда амай хейлин кимивилерикайни лагьана, отделди тухузвай кIвалахдин менфятлувал артухарун лазим тирди къейдна. Кьилди къачуртIа, чпи-чпиз кьунвай чкаяр дуьздал акъудунин ва вахчунин, градостроительстводин законар ва архитектурадин нормаяр чIурунин жигьетдай отделди тухузвай кIвалах нетижа гудайди туш.

- Отделди рехъ ганвай гъалатIар ва кимивилер тади гьалда арадай акъудун чарасуз я, — къейдна Нариман Абдулмуталибова. – ГьикI лагьайтIа, хуьрерин агьалийрин яшайишдин, культурадин шартIар хъсанарун, хуьрерин инфраструктура вилик тухун отделдин кIвалахдилай гзаф аслу я.

***

Райондин Кьил Нариман Абдулмуталибова алатай 2020-йисуз райондин хуьруьн майишатдин ва суьрсетдин управлениди (УСХиП-ди) тухвай кIвалахдикай анин начальник Мегьамедзагьид Бабаеван гьахъ-гьисабдихъни яб акална. Ада лагьайвал, райондин АПК-да 3 СПОК, 27 хуьруьн майишатдин кархана, 47 КФХ, 960 арендатор ва 20942 ЛПХ кардик ква. Эхиримжи йисара районда чIехи са шумуд инвестпроектар уьмуьрдиз кечирмишна, хуьруьн майишатдин кар алай хилера менфятлу карханаяр тешкилна. «Стальские сады» кар алай проектдай емишрин ва шуьмягъин суперинтенсивный багълар кутазва, «Векелар» ООО-да малдарвал вилик тухузва, Цмурдал «Восход» ООО-да 45 гектарда шуьмягъин багъ кутунва. ООО-дихъ Зардияндин зонада 70 гектарда кIерецдин багъ кутадай планни ава.

М. Бабаева алава хъувурвал, 2020-йисуз районда хуьруьн майишатдин кар алай вири хилера гьар са гектардин бегьерлувал хкаж хьана. ИкI, алатай йисуз районда 2100 гектардай 5149,6 тонн къуьл (1 гадай 24,5 центнер), 298 гектардай 536, 4 тонн нехв (18 центнер), 20 гектардай 44 тонн гатфарин мух (22 центнер), санлай къачурла, 5730 тонн техил кIватI хъувуна. Им 2019-йисуз кIватI хъувурдалай 20 тонндин гзаф я.

2021-йисан бегьер патал районда 2245 тонн зулун магьсулар цанва.

Районда багъманчивал, майвачивал, малдарвални виликди физва. Багълари 3656 гектардин майданар кьунва, идакай 2498 гектар бегьердал атанвай багълар я. План 80 гектар яз, алатай йисан гатфариз райондин карханайри 212,5 гектарда цIийи багълар кутуна.

Уьзуьмчивални агропромышленный комплексдин кар алай хел яз ама. И хилез инвесторри пулунин еке такьатар харжна, нетижада кIвенкIвечи карханаяр арадал атана. 2020-йисуз районда 14396 тонн ципицIар кIватI хъувуна, яни гьар са гектардай, юкьван гьисабдалди, 106 центнер ципицIар. Им республикада хъсан нетижайрикай сад я.

Алатай йисуз райондин хуьруьн майишатдин суьрсет гьасилзавайбуру саки 21 миллион манат пул налогар, карханайри, план 623 000 манат яз, 1,417 агъзур манат пул сельхоз налог гана.

2020-йисуз АПК-дин хиле кIвалахдин цIийи 325 чка арадал гъана.

Райондин хуьруьн майишатдин суьрсет гьасилзавайбуру алай вахтунда кардик квай тайин метлебдин федеральный ва республикадин программайра иштиракзава. ДР-дин государственный программадин сергьятра аваз хуьруьн майишат вилик финиз государстводин патай тереф хуьни екедаказ куьмек гузва. 2020-йисуз кIвалах башламишзавай 2 проектдиз 7,3 миллион манатдин кьадарда

аваз грант ва 7,6 миллион манатдин кьадарда аваз хизандин малдарвилин I проект вилик тухуниз куьмек гана.

Гьахъ-гьисаб веревирд авун яз райадминистрациядин Кьилин 1-заместитель Лацис Оруджев ва УСХиП-дин пешекарарни рахана.

Вичин рахунра Мегьамедзагьид Бабаев 2021-йисан кIвалахдин пландал ва АПК вилик тухунин рекьерални гегьеншдиз акъвазна.

Райондин Кьил Нариман Абдулмуталибова гьахъ-гьисабдин йисуз УСХиП-ди тухвай кIвалахдилай, санлай къачурла, разивал къалурна.

- Гьахъ-гьисабдин йис, эпидемиологиядин четин гьалариз ва эцигай сергьятризни килиг тавуна, АПК вилик тухунин жигьетдай район патал бегьерлуди, менфятлуди хьана, — лагьана Н. Абдулмуталибова. – Гьакъикъатдани, еке кIвалах тухвана. Райондин агропромышленный хиле зурба инвестпроектар уьмуьрдиз кечирмишзава, суперинтенсивный ва адетдин багълар кутазва. Хуьруьн майишатдин хел – им аграрный район патал кьилин ва дибдин хел я. Адалай райондин экономика, агьалийрин агьваллувал, хушбахт яшайишвал гзаф аслу я. ЯтIани, хьанвай хъсан нетижайрал, агалкьунрал рази хьана акъвазун дуьз жедач, мумкинвилерикай тамамвилелди менфят къачун лазим я.

***

Алай йисан 3-февралдиз райадминистрацияда кьиле тухвай совещанидал финансрин ва экономикадин управлениди 2020-йисуз авур кIвалахрикай ведомстводин начальник Балабег Ярагьмедова гьахъ-гьисаб авуна. Ада къейд авурвал, алатай йисуз управлениди нормативно-правовой документар гьазурна ва тестикьарна, 2020-йис патал райондин бюджетдик дегишвилер кухтунин гьакъиндай 5 решение ва 2021-йисан муниципальный райондин бюджетдин ва 2022-2023-йисарин пландин девирдин йисарин бюджетдин гьакъиндай решение гьазурна. 2019-йисуз райондин бюджет тамамарунин гьакъиндай йисан гьахъ-гьисаб ва 2019-йисуз штатрай ва контингентрай гьахъ-гьисаб, гьакIни 2020-йисан ва 2021-2022-йисарин райондин бюджет гьазурна ва ДР-дин финансрин министерстводиз агакьарна.

Финансрин ва экономикадин управлениди йисан къене тухвай кIвалахдал Балабег Ярагьмедов гегьеншдиз акъвазна, тайин делилар гъана.

Управленидин кIвалахдикай алава рахунар экономикадин отделдин начальник Саният Вагьабовади, райадминистрациядин Кьилин заместитель Саид Темирханова авуна.

Райондин Кьил Нариман Абдулмуталибова финансрин ва экономикадин управленидин хъсан кIвалах, идан нетижа яз райондихъ хьайи агалкьунар, хъсанвилихъ кьиле фейи дегишвилер къейдна.

Райондин Кьили лагьайвал, социально-экономический рекьерай вилик финай районди республикада 3-чка, налограй алай буржар агъуз вегьинай 1-чка кьуна. Идак финансрин ва экономикадин управленидин еке пай ква.

Райондин Кьил Нариман Абдулмуталибова управленидин кIвалах мадни хъсанардай ва вилик тухудай теклифарни гана.

Хазран Кьасумов, «Куьредин хабарар» газетдин экономикадин отделдин заведующий.

Добавить комментарий

Добавлять комментарии могут только зарегистрированные и авторизованные пользователи. Комментарий появится после проверки администратором сайта.

3