Меню
16+

Сетевое издание «Кюре»

15.10.2019 10:04 Вторник
Категория:
Если Вы заметили ошибку в тексте, выделите необходимый фрагмент и нажмите Ctrl Enter. Заранее благодарны!

Райондин исполкомдикай ва хуьрерин советрикай делилар

Сулейман-Стальский райондин советдин исполком.

1921-йисуз Куьредин окружной исполком арадал атана, адак Куьре округдин Кьасумхуьруьн, Мегьарамдхуьруьн, Хив, Кьурагь, Агъул ва Табасаран районар акатзавай. (И кар тестикьарзавай юридический документ райондин архивда авач).

Кьасумхуьруьн райондин рабочийринни лежбервилин ва Красноармейский депутатрин совет Куьре округдин тIвар дегишарунихъ галаз алакъалу яз 1929-йисан 3-июндиз акъудай ВЦИК-дин къарардин бинедаллаз тешкилна.

1969-йисан 12-майдиз РСФСР-дин Верховный Советдин Президиумди акъудай Указдин бинедаллаз Кьасумхуьруьн райондин халкьдин депутатрин Сулейман-Стальский райондин Советдин исполком лагьана тIвар гана. 1993-йисан 1-ноябрдиз чкадин самоуправленидин органар цIийикIа туькIуьр хъувунихъ галаз алакъалу яз халкьдин депутатрин Сулейман-Стальский райсоветдин бинедаллаз Сулейман-Стальский райондин администрация арадал атана.

Алай вахтунда (2002-йисан 1-январдин делилралди) райадминистрациядик 16 хуьрерин администрацияр акатзава, анра 54418 кас яшамиш жезва.

Райондин территорияда 39 хуьр ава, хуьруьн майишатдин 28 кархана (совхозар, колхозар, акционервилин обществояр, унитарный карханаяр), умуми образованидин 42 школа, музыкальный, художественный ва спортдин школаяр, РФ-дин ва РД-дин вузринни техникумрин филиалар, «Рычал-су», консервиярдай заводар… кардик ква.

Райадминстрация Кьасумхуьрел Ленинан куьчеда ава, ракьун рекьивай – 35 километрдин мензилда.

Райондин государственный архивда Сулейман-Стальский райондин исполкомдин 1921-1987-йисарин документар хуьзва.

Цмуррин хуьруьн совет. Халкьдин депутатрин Цмуррин хуьруьн совет, Цмур центр яз, 1921-йисан 20-январдиз тешкилна. Адак Цмурар ва Качалхуьр акатзавай. 1968-йисуз Ичинрин ва Мехкергърин хуьрер акат хъувуналди, совет мадни чIехи хьана.

1975-йисуз Мехкергърин хуьруьн чIехи пай агьалияр ЦIийи Макьарин хуьруьз куьч хьана.

Алай вахтунда (1995-йисан делилралди) Цмуррин советдик Цмурар, Качалхуьр ва Ичинар, гьакIни Мехкергърин хуьруьн амай пай акатзава. Хуьруьн советдин территорияда 200 кIвал ава, 850-далай виниз агьалияр яшамиш жезва.

Хуьрерин агьалияр малдарвилел машгъул жезва, гзафбуру минеральный ятар акъуддай «Рычал-су» заводда кIвалахзава.

Цмуррин хуьруьн советдин мулкунал Каспийскдин «Дагдизель» заводдин хуьруьн майишатдин куьмекчи майишат, Махачкъаладин депо, Кьасумхуьруьн мехлесхоз, медицинадин пунктар, туьквенар, школаяр… ала.

Хуьруьн совет райцентрадивай 9 километрдин, мукьвал алай ракьун рекьивай 52 километрдин мензилда ава.

1993-йисан 1-ноябрдилай чкадин самоуправленидин органар цIийи хъувунихъ галаз алакъалу яз халкьдин депутатрин Цмуррин хуьруьн советдин бинедаллаз Цмуррин хуьруьн администрация арадал атана.

Герейханован хуьруьн совет. И хуьруьн совет 1955-йисуз Герейханован хуьруьн 1 ва 2-отделенийрин бинедаллаз арадал атана. ДР-дин Верховный Советди 1993-йисан 22-октябрдиз ва халкьдин депутатрин Сулейман-Стальский райсоветдин исполкомди 1993-йисан 1-ноябрдиз акъудай «О реформировании органов местного самоуправления» къараррихъ галаз кьадайвал Герейханован хуьруьн советдин бинедаллаз Герейханован хуьруьн администрация арадал атана.

Хуьруьн советда 4 касди кIвалахзава: хуьруьн советдин председателди, хуьруьн советдин секретарди, бухгалтер-кассирди ва михьивилер ийидайда.

1955-йисуз хуьруьн советда 1300 кас яшамиш жезвай, 350 майишат авай. 1991-1993-йисара хуьруьн советда авай 1412 майишатда 4500 кас яшамиш жезвай.

Хуьруьн мулкунал «Герейхановский»» совхоз, юкьван 2 школа, аялрин 2 бахча, участковый больница, сбербанкдин отделение, алакъадин отделение… ала.

1993-йисан 1-ноябрдиз Герейханован хуьруьн советдикай Герейханован хуьруьн администрация хьана.

(Чи къейд: алай вахтунда Герейханован хуьруьн администрациядик Герейханован хуьруьн 1ва 2-отделенияр, гьакIни райондин картадал цIийиз арадал атанвай ЦIийи Мамрачни акатзава).

Агъа Къартасрин хуьруьн совет. Рабочийринни лежберрин депутатрин Агъа Къартасрин хуьруьн совет ва Куьре округдин Гуьнейский участокдин адан исполком 1929-йисуз тешкилна, адак Агъа Къартасрин, Вини Къартасрин хуьрер ва ЦIарах хуьр акатзавай. (И кар къалурзавай юридический документар амач).

1939-йисуз районар цIийи къайдада туькIуьрунихъ галаз алакъалу яз хуьруьн совет Кьасумхуьруьн райондик акатна.

1969-йисуз хуьруьн советдиз ДАССР-дин зегьметчийрин депутатрин Агъа Къартасрин хуьруьн совет лугьузвай.

ДР-дин Гьукуматдин къарардалди 1973-йисуз Агъа Къартасрин хуьруьн советдик квай хуьрер дуьзендиз – Мегьарамдхуьруьн райондин Къартас Къазмайрал, Агъа СтIал Къазмайрал, Кьасумхуьрел куьчарна. Куьгьне хуьрера яшамиш жез амукьай хизанарни ама.

1973-йисуз Агъа Къартасрин хуьруьн совет терг авуна, Агъа Къартасрин ва Вини Къартасрин хуьрера амукьайбур Уллу-Гъетягърин хуьруьн советдик кутуна.

Хуьруьн советдин мулкунал Дзержинскидин, Куйбышеван ва Чапаеван тIварарихъ галай колхозар кардик квай. Агьалияр малдарвилел ва хпехъанвилел машгъул тир.

Испикрин хуьруьн совет. Халкьдин депутатрин Испикрин хуьруьн совет Испикрин, Асалдхуьруьн, Гьезерхуьруьн ва Салиянрин хуьрерин бинедаллаз 1921-йисуз тешкилна. 1952-йисуз и советдик Зугьрабхуьр ва Хтунрин хуьрерни кухтуна. 1954-йисуз Бутхуьруьн советни тергна, и хуьрни Испикрин хуьруьн советдик кухтуна. Гьа и йисуз терг авур Бутхуьруьн советдин бинедаллаз Шихидхуьруьн совет тешкилна. Испикрин хуьруьн советдик Испикар, Асалдхуьр, Салиян кумукьна.

Алай вахтунда (1995-йисан делилралди) хуьруьн советда 115 кIвал ава, 1289 кас яшамиш жезва.

1993-йисан 22-октябрдилай Испикрин хуьруьн советдин чкадал Испикрин хуьруьн администрация арадал атана.

ДаркIуш-Къазмайрин хуьруьн совет. Халкьдин депутатрин ДаркIуш-Къазмайрин хуьруьн совет 1969-йисуз арадал атана, адан сад лагьай председатель Узденов Узден тир.

1969-йисуз хуьруьн советдин мулкунал Кьурагь райондин Шимихуьруьн ва Рутул райондин Вруш хуьрерин агьалияр (51 кIвал) куьчарна. Алай вахтунда (1995-йисан делилралди) хуьруьн советдда 1823 кас яшамиш жезва, 530 майишат ава.

Хуьруьн мулкунал «Даркушский» колхоз, юкьван школа, медпункт, алакъадин отделение, туьквенар ала. Агьалияр ципицIар, салан майваяр, емишар гьасилунал, малдарвилел машгъул я.

1993-йисан 1-ноябрдилай хуьре ДаркIуш-Къазмайрин хуьруьн администрация кардик ква.

Вини СтIалрин хуьруьн совет. Халкьдин депутатрин Вини СтIалрин хуьруьн совет, центр Вини СтIал яз, 1991-йисан 20-январдиз арадал атана. (Виликдай Вини СтIалрин хуьр Кьулан СтIалрин хуьруьн советдик акатзавай). 1991-йисуз хуьруьн советда 1302 кас яшамиш жезвай, 407 майишат авай. 2001-йисан 1-январдиз советда авай 547 кIвале 1624 кас яшамиш жезвай.

Хуьруьн советдин мулкунал «Юхаристальский» совхоз, юкьван школа, краеведческий музей, маса объектар ала.

1993-йисан 1-ноябрдиз Вини СтIалрин хуьруьн администрация тешкилна.

Курхуьруьн совет. Хуьруьн совет ДАССР-дин ВЦИК-дин дикретдалди 1921-йисан 21-январдиз Куьре округдин Южнотабасаранский участокдин составда аваз арадал атана. 1966-йисуз Курхуьруьн советдик Хпуькь ва ЧIилихъ хуьрерни кухтуна. (Виликдай абур ЦицIигърин хуьруьн советдик квай).

1999-йисуз Курхуьруьн совет чукIурна, адан бинедаллаз кьилди-кьилди кьве – Курхуьруьн ва Хпуькьрин хуьрерин советар тешкилна.

Хуьруьн советда 2684 кас яшамиш жезва, 815 майишат ава.

Курхуьруьн совет райцентрадивай 7 километрдин ва ракьун рекьивай 39 километрдин мензилда ава.

1993-йисан 1-ноябрдилай Курхуьрел хуьруьн администрация кардик ква.

Кьулан СтIалрин хуьруьн совет. И совет 1926-йисуз тешкилна, адак Кьулан СтIалрин ва Вини СтIалрин хуьрер квай.

Алай вахтунда (1994-йисан 23-майдин делилралди) хуьруьн советда 700 майишат ава, 2754 кас яшамиш жезва.

Хуьруьн советдин мулкунал «Кьулан СтIал» кархана, юкьван школа, гамарин фабрика, медпункт, сберкасса, аялрин бахча, туьквенар… ала.

Кьулан СтIалрин хуьруьн советдин бинедаллаз 1993-йисан 1-ноябрдиз Кьулан СтIалрин хуьруьн администрация арадал атана.

КIварчагърин хуьруьн Совет. Зизикрин хуьруьн Советдин бинедаллаз 1928-йисан 20-январдиз КIварчагърин хуьруьн халкьдин депутатрин Совет тешкилна, адак Зизикрин, КIварчагърин ва Экендиль хуьрер акатзавай. Гьа са вахтунда хуьруьн Советдиз «Зизикский» Совет рабочих, крестьянских, красноармейских депутатов и его исполком Южнотабасаранского участка Кюринского округа) лугьузвай. (Ам тешкилай вахт къалурзавай документар амач).

1949-йисуз и Советдик НуьцIуьгърин хуьрни кутуна, НуьцIуьгъа авай Совет тергна.

1984-йисуз «Коммуна» совхоздин центральный усадьба КIварчагърин хуьре авайди фикирда кьуна, хуьруьн Советни КIварчагърин хуьруьз хутахна. Зизикрин хуьруьн Советдиз КIварчагърин хуьруьн Совет лагьана тIвар гана.

Хуьруьн Советдин мулкунал «Коммуна» совхоз, Кьулан СтIалрин гамарин фабрикадин цех, юкьван 3 школа, врачебный амбулатория, 3 медпункт, алакъадин отделение, туьквенар… ала. Агьалияр уьзуьмчивилел, майвачивилел, багъманчивилел, магьсулдарвилел, малдарвилел ва гам-халича хрунал машгъул я.

КIварчагърин хуьруьн Совет райцентрадивай 22 километрдин, ракьун рекьивай 35 километрдин мензилда ава, хуьрера 3577 кас яшамиш жезва, 1120 майишат ава.

1993-йисан 1-ноябрдиз чкадин самоуправленидин органра дегишвилер кьиле финихъ галаз алакъалу яз халкьдин депутатрин КIварчагърин хуьруьн Советдин бинедаллаз КIварчагърин хуьруьн администрация тешкилна.

Чи къейд. Макъалайра гъанвай делилар ва рекъемар 1994-1995 ва 2000-2001-йисара райондин архивдин отделдин зеведиш Роза Исламовади гьазурай справкайрай къачурбур я.

Гьазурайди Хазран Кьасумов я.

Добавить комментарий

Добавлять комментарии могут только зарегистрированные и авторизованные пользователи. Комментарий появится после проверки администратором сайта.

2