Меню
16+

Сетевое издание «Кюре»

17.03.2020 10:17 Вторник
Категория:
Если Вы заметили ошибку в тексте, выделите необходимый фрагмент и нажмите Ctrl Enter. Заранее благодарны!

Чун абуруз буржлу я

Инсанар гьамиша чан аламаз амукьдач,

бахтлу кас вичин тIвар несилрин рикIера хуьдайди я.

Алишер Навои.

Чи райондин дагъдин ценерив гвай хуьрерикай сад тир Бутахуьруьн тIвар кьурла чи фикирдиз гьасятда вич чи райондилайни къеце машгьур Ханбалаеврин тухумдин тIвар къведа.

И макъалада заз и тухумдин асул дестекрикай сад тир Ватандин ЧIехи дяведин иштиракчи, са жерге жавабдар къуллугъар авур регьметлу Ханбалаев Играмудин Ханбалаевичакай суьгьбет ийиз кIанзава.

Заз регьметлу Играмудин халудихъ галаз редакцияда са шумуд йисуз санал кIвалах авун кьисмет хьана.

Уьмуьрда гзаф четинвилер ва дарвилер акунвай И. Х. Ханбалаеван суьгьбетрихъ мад ва мад сеферда яб акализ кIан жедай. За са тIимил йисарин идалай вилик чапдай акъудай зи «Машгьурвилин суракьда» прозадин гъвечIи ктабда гьатнавай саки чIехи пай къаравилияр Играмудин халудин мецелай ван хьана кхьейбур я лагьайтIа, зун са кIусни гъалатI жедач.

Вичин савадлу уьмуьрдин чIехи пай журналиствилиз бахш авур ва газетдин редактордин заместителвилел кьван фидалди жавабдар къуллугъар авур ам Советрин гьукуматдин жавабдар къуллугърал кIвалах ийиз башламишай 1937-йисуз хизанарни галаз яшамиш хьун патал Кьасумхуьрел куьч хьана.

Адан буба Ханбала тежрибалу лежбер тир. Цан цадайла адав гьамиша куьтендин десте жедай. НикIериз тум вегьедайлани ам вилик жергейра гьатдай. Хуьруьнбуруз ам хъсан харат устIарни яз чидай. Диде Селми бутахуьруьнви Рагьиман руш тир. Адаз вири 10 аял хьана. Абурукай 3 стхани 3 вах амукьна. Играмудин халу дидедиз хьайи сифте аял тир.

1931–йисуз Испикрин школада 5-класс куьтягьай хъсан зигьин ва кьатIунар авай гада Кьасумхуьрел ачухнавай ШКМ-дик (школа коммунистической молодежи) кIелиз экечIна, ана яшамиш жедай интернатни кардик квай. 1934-йисуз ана 8-класс куьтягьна.

И школа куьтягъайла, муаллимар бес тежез, гзафбур хуьрериз муаллимар яз рекье тунай. Жегьил пешекар сифте Вини Хъартасрин хуьре сифтегьан школадин заведующийвиле тайинарна. Хайи хуьре колхоз тешкилайла ам иниз счетоводвилиз хкана. Ада хуьре комсомолрин тешкилат арадал гъана ва адаз регьбервал гана. Ам 30 кас комсомолрикай ибарат тир, абурукайни 14 кас рушар тир. Районда хъсан тешкилатдин секретарь яз адан шикил Гьуьрметдин Доскадиз акъуднай.

1935-йисуз жегьил гадади вичин кьисмет Агъа Арагъай тир Дадашан руш Саибатахъ галаз сад авуна.

И йисуз ада Кьасумхуьрел союзоргучетдин 6 вацран бухгалтервилин курсар куьтягьна. Са тIимил вахт алатайла ам райондин земотделдин (87 колхоздал гуьзчивал тухузвай) старший бухгалтервиле тайинарна.

1940-йисан январдиз Играмудин Ханбалаев ВЛКСМ-дин райкомдин орготделдин заведующийвиле тайинарна ва гьа и йисан июндин вацра адаз Советрин Армиядиз эвер гана. Кьисметди ам Мурманск шегьердиз акъудна.

«- Баренцево гьуьлуьн патав, — рикIел хкидай ветеранди, — за танкариз акси истребительный артиллериядин 149-нумрадин дивизиондин 3-батареяда къуллугъна. 1941-йисан 22-июндиз чал Ватандин ЧIехи дяве башламиш хьунин къайи хабар агакьна. Зун тупунин наводчик, батареядин комсоргни тир. 1942-йисуз зун партиядин жергейриз кьабулна, гуьгъуьнлай батареядин замполитвиле тайинарна. 1943-йисуз и дивизиондай сифте яз заз «За отвагу» женгинин медаль ганай...»

Гьелбетда, ветерандин женгинин рекьикай кхьейтIа гзаф вахт герек къведа. Амма са кар къейд ийиз кIанзава: 1945-йисан 15-январдилай, маршал Рокоссовскийди регьбервал гузвай 2-Белорусский фронтдин къурулушда аваз, ада Польшадин са шумуд шегьер душмандикай азадна. Балтийский гьуьлуьн патав гвай Гданск, Данцик шегьерар азаддайла кьиле фейи женгера адал залан хер хьана. Госпиталда хер сагъар хъувурла ада мад женгера иштирак хъувуна. Абурун кьушун Эльба вацIув агакьайла абурув Берлин къачуна лагьай шад хабар агакьна. Женгера къалурай кьегьалвилерай адаз «Яру Гъед», «Ватандин ЧIехи дяведин 1 дережадин орден» ва цIудахъ агакьна медалар ганай.

Дяведилай гуьгъуьнин йисарани уьмуьрда активный тереф кьунвай инсан тир Играмудин Ханбалаевича вичелай гуьгъуьниз мягькем гел туна.

Дяведилай гуьгъуьнин йисара партиядин райкомдин 1-секретарь Рамазан Юсуфова ва райисполкомдин председатель Исмаил Сулейманова адал райондин прокурордин заместителвилин жавабдар къуллугъ ихтибарна. Гуьгъуьнин йисара ада ВЛКСМ-дин райкомдин 1-секретарвиле, партиядин райкомдин орготделдин заведующийвиле, «Дагправда» газетдин хсуси корреспондентвиле, «Агасиевский» колхоздин правленидин председателвиле, Цмуррин 7 йисан школадин директорвиле, райондин «Коммунизмдин гатфар» газетда жавабдар секретарь, редактордин заместитель ва райондин радиопередачайрин редактор яз кIвалахна.

Дуьз тербия гайи адан веледрини бубадин тIвар мадни райиж авуна.

Чпин намуслу зегьметдалди хайи хуьр, район машгьурзавай ихьтин хизанар чи обществодин мягькем даяхар, чи дамахар я.

Вичин уьмуьрдин чIехи пай журналиствилин четин кIвалахдиз бахш авур СССР-дин журналистрин Союздин член, дяведин ветеран, насигьатчи ва адалатлу хизандин кьил тир регьметлу И. Х. Ханбалаеван тIвар, адан экуь къамат рикIел хкуналди и макъала заз сифтедай эпиграф яз къачунвай камалэгьли Алишер Навоидин гафаралди куьтягьиз кIанзава: «Инсанар гьамиша чан аламаз амукьдач, бахтлу кас вичин тIвар несилрин рикIера хуьдайди я». Чаз И. Х. Ханбалаевни ихьтин бахтлу кас яз чидай.

ЧIехи Гъалибвилин 75 йис тамам хьунин лишанлу вакъиадин вилик чун мад сеферда чаз Гъалибвал, ислягь уьмуьр гайи чи дяведин ветеранар рикIел хкуниз, абуруз юкь агъузна икрам авуниз буржлу я.

Абидин Камилов, шаир, РФ-дин журналистрин Союздин член

Добавить комментарий

Добавлять комментарии могут только зарегистрированные и авторизованные пользователи. Комментарий появится после проверки администратором сайта.

17